ÖTV Muafiyeti Nedir? ÖTV Muafiyeti Nasıl Alınır?

ÖTV muafiyeti nedir?  Özel Tüketim Vergisi olarak da bilinen ÖTV muafiyeti nasıl alınır? ÖTV muafiyeti neye göre belirlenir? Tüm bu sorular, araç satın almak isteyen engelli bireylerin ya da engelli bir yakını olanların araştırdığı ve yanıt aradığı konular arasında yer alıyor. 

Ülkemizde 2002 yılında 4760 sayılı kanun ile kabul edilen ve yürürlüğe konulan Özel Tüketim Vergisi, çeşitli ürünlerin satışından sonra belli bir oranda alınan vergi türlerinden biridir. Peki ama, Özel Tüketim Vergisinden muaf olmak ne anlama gelir? 

Otomotiv sektörünün lider markası Tanoto ailesi olarak bu yazımızda, ÖTV muafiyetine dair en çok merak edilen sorulara ışık tutuyoruz. Yazımızı sonuna dek okuyarak bu konuya dair kendiniz ya da bir yakınınız için faydalanabileceğiniz soruların yanıtını bulabilirsiniz. 

Buna ek olarak, bir aracın yıllık masrafları hakkında bilgi edinmek isterseniz Bir Aracın Yıllık Masraf Kalemleri Nelerdir? başlıklı yazımıza da göz atabilirsiniz. 

ÖTV Muafiyeti Nedir? 

Daha önce de belirtmiş olduğumuz gibi Özel Tüketim Vergisinin kısaltılmış hali olan ÖTV, pek çok mal ve hizmetin satışında ödenmesi zorunlu tutulan bir harcama vergisidir. Devletin en önemli gelir kaynaklarından biri olan Özel Tüketim Vergisinin hangi ürün ve hizmetlerde geçerli olacağı ise kanunlar çerçevesinde belirlenmiş durumdadır. 

Buna göre, beyaz eşya ürünleri, alkol ve sigara, akaryakıt, araçlar ve buna benzer ürünlerin satışında Özel Tüketim Vergisinin ödenmesi de zorunlu kılınmıştır. Özel Tüketim Vergisinin ödenmesi noktasında indirim ya da muafiyet gibi çeşitli istisnai durumlar da görülebilir.

Bu doğrultuda ÖTV muafiyeti nedir sorusu adından da anlaşılacağı üzere çeşitli nedenlere bağlı olarak bu vergiden muaf tutulmak olarak yanıtlanabilir. ÖTV vergisinden muaf olabilmek için devlet tarafından belirlenen çeşitli koşulların sağlanıyor olması gerekir. 

Özel Tüketim Vergisinden muaf olarak araç satın almak isteyen kişilerde fiziksel engel şartı aranır. Buna ek olarak, şehit yakını olan kişiler de ÖTV indiriminden faydalanabilmektedir.  

ÖTV vergi muafiyeti ile ilgili altı çizilmesi gereken bir başka ayrıntı da otobüs, dolmuş, taksi, kamyon ve kamyonet türevi ticari araçların Özel Tüketim Vergisi’nden muaf tutulduğudur.

Sözünü etmiş olduğumuz koşulları karşılayan alıcılar, ÖTV muafiyetinin bir kısmından ya da tamamından faydalanabilmektedir. Peki ÖTV’den muaf araç satın almak isteyen kişiler için belirlenen şartlar nelerdir? Yazımızın bundan sonraki bölümlerinde bu sorunun yanıtını bulabilirsiniz. 

Öte yandan, araç satın almadan önce hangi noktalara dikkat etmeniz gerektiğini 8 İpucuyla Araç Seçimi Nasıl Yapılır? başlıklı yazımızı okuyarak öğrenebilirsiniz. 

Engelli Bireylerde ÖTV Muafiyeti Neye Göre Belirlenir? 

Özel Tüketim Vergisinin muaf tutulması ile alakalı akıllarda dolaşan ve netleştirilmesi gereken en önemli sorulardan bir tanesi de ÖTV muafiyetinin neye göre belirlendiğidir. Daha önce de belirttiğimiz üzere ÖTV muafiyetinden yararlanabilmek için şehit yakını olmak, belli bir oranda fiziksel engeli bulunmak ya da ticari araç satın alıyor olmak gerekir. 

İyi ama, ÖTV muafiyeti olmayan bir araca sahip olmak isteyen engelli bireylerde aranan şartları detaylı olarak incelemek gerekirse bu hususta hangi konular önem arz eder? 

• Öncelikle, ÖTV muafiyetinden yararlanmak isteyenlerin sahip olduğu fiziksel engelin tam teşekküllü bir hastaneden alınmış sağlık raporu ile kanıtlanması gerektiğinin altını çizelim. 
• Buna ek olarak, engel durumu %90’ın üzerinde olan kişiler, ÖTV vergisinden muaf olarak araç satın alabilmekte; bu kişilerin satış işlemleri sırasında herhangi bir ÖTV ücreti ödeme zorunluluğu bulunmamaktadır.
• ÖTV muafiyetinden faydalanmak isteyen, engel oranı %90 ve üzeri olan kişilerde herhangi bir yaş şartı aranmamaktadır. 
• Öte yandan, eğer ÖTV muafiyetinden faydalanmak isteyen kişinin fiziksel değil zihinsel engeli bulunuyor ise bu durumda araç için ehliyeti olan bir vasi atanması gerekir. Bu durumda aracın trafiğe çıkması ile alakalı tüm işlemler vasi adına gerçekleştirilir. 
• Fiziksel engel durumunun %90’ın altında olması durumunda ÖTV muafiyeti şartları değişiklik göstermektedir. %90’ın altında ve ortopedik engellerde, belli bir miktarda vergi muafiyeti sağlanmaktadır. 
• Ayrıca bu durumda, engel raporunda belirtilenler doğrultusunda sürücünün engeline göre araç içerisinde çeşitli değişiklikler yapılabilmekte, böylece  daha güvenli ve konforlu bir sürüş deneyimi sağlanmaktadır.

Şehit Ailelerine ÖTV Muafiyeti Sağlanıyor Mu? 

Şehit aileleri de araçlarda ÖTV muafiyetinden yararlanabilmektedir. Fakat bu noktada ÖTV’siz araç satın alabilmek için aranan şartlardan birinin de şehidin birinci dereceden yakını olması gerektiğinin altını çizmek gerekiyor. 

ÖTV Muafiyetli Aracı Kimler Kullanabilir? 

ÖTV muafiyeti ile alakalı merak edilen bir başka konu da, ÖTV muafiyetli aracı kimlerin kullanabileceğidir. Kara Yolları Trafik Yönetmeliğine göre belirlenen ÖTV muafiyetli aracın kimler tarafından kullanabileceğini aşağıdaki gibi listelemek mümkündür: 

• %90 ve üzeri engeli olan ve buna dair bir doktor raporu alan bireyler adına alınan ÖTV’den muaf olan araçların sadece bu kişiler tarafından kullanılması gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır. Bu durumda satın alınan araç yasal olarak, engelli bireyin 2. ve 3. derece akrabaları tarafından kullanılabilmektedir. 
• Satın aldığı aracı kullanmak isteyen engelli bireylerin “H sınıfı” sürücü ehliyetine sahip olmaları şarttır. 
• Eğer ÖTV muafiyetinden yararlanan kişiler şehit yakını ise satın alınan araç, şehidin eşi ve çocukları tarafından kullanılabilmektedir. Eğer şehidin eşi ve çocuğu yok ise bu durumda anne ve babası da ÖTV muafiyetinden yararlanabilmektedir.

ÖTV Muafiyeti Nasıl Alınır?

Daha önce de belirtmiş olduğumuz gibi ÖTV muafiyeti, şehit ailelerine ve %90 ve üzeri engeli bulunan bireylere tanınmış bir haktır. Peki ÖTV muafiyeti nasıl alınır? Bu konu iki ayrı başlıkta incelenebilir. 

Şehit Aileleri için ÖTV Muafiyeti Nasıl Alınır?

ÖTV muafiyetli otomobil satın almak isteyen şehit ailelerinin ilk olarak Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan “Malullük Durum Belgesi” almaları gerekir. Buna ek olarak ailenin, şehide ait “Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği Belgesi” alması da zorunlu tutulmuştur. 

Bu belgeler ve ÖTV muafiyetinden faydalanmak isteyen kişilerden istenen diğer belgeler ile birlikte Gümrük İdaresine ibraz edilmektedir. Yapılan incelemeler sonucunda, eğer herhangi bir eksik ya da yanlış belge yok ise gümrük idareleri araç satış işlemlerini ÖTV muafiyetini gözeterek uygularlar. 

Engelli Bireyler Tarafından ÖTV Muafiyeti Nasıl Alınır? 

ÖTV muafiyetinden faydalanmak isteyen engelli bireylerin ÖTV istisnasından faydalanmak için yapması gerekenler aşağıdaki gibidir: 

• %90 engelli bireyin Engelli Sağlık Kurulu tarafından almış olduğu raporda, “ÖTV İstisnalı Araç Kullanabilir” ifadesinin yer alması zorunludur. 
• Daha sonra engelli bireye ait engel raporu, engelli araç alımı için gerekli evraklar ile birlikte birlikte ilgili kuruma ibraz edilir. Engelli araç alımı için gerekli olan evraklar, ÖTV ödeme belgesi, sürücü belgesi ve engelli raporudur. Muafiyet onayı alındıktan sonra alım işlemleri başlatılabilir. 

ÖTV’siz Alınan Araçlar Satılabilir Mi? 

Özel Tüketim Vergisi muafiyeti ile alınan araçlar, satış işlemleri gerçekleştikten sonra 5 yıl boyunca satışa çıkarılamaz. Buna rağmen eğer aracın satılması isteniyorsa bu durumda satış işlemleri gerçekleştirilmeden önce aracın ÖTV tutarının ödenmesi zorunlu tutulmuştur. 

Buna ek olarak, eğer ÖTV muafiyeti ile satın alınan bir aracın aldığı ağır hasar nedeniyle trafiğe çıkması yasaklanmışsa bu durumda Özel Tüketim Vergisi olmaksızın yeni bir araç satın almak mümkündür. 

ÖTV Muafiyeti ile Alınabilecek Arabalar

ÖTV muafiyeti nedir konusunu merak eden kişilerin bu konuya dair yanıt aradığı bir başka soru da ÖTV muafiyeti ile alınabilecek arabaların hangileri olduğudur. ÖTV muafiyeti ile alınabilecek araçların sahip olması gereken özellikler aşağıdaki gibi listelenebilir: 

• 87.03 tarife pozisyonunda yer alan,
• 1600 cm³ veya altında motor silindir hacmine sahip olan binek otomobil; pick-up, arazi taşıtı, jeep, station vagon, ATV ve panelvanlar engelli bireylerin ve şehit ailelerinin satın alabileceği araçlar arasındadır. 

Buna ek olarak, binek otomobillerin tümünde belirlenen üst sınır 450.500 TL’dir. ÖTV muafiyeti hesaplanırken, hem ÖTV hem de diğer vergi tutarlarının eklendiğinde elde edilen bedelin bu rakamın altında kalması gözetilir. 

Bu içeriğimizde sizler için ÖTV muafiyeti nedir sorusunu ve araçlarda ÖTV muafiyetine dair merak edilenleri tüm ayrıntıları ile ele aldık. Son olarak, ÖTV muafiyetli en uygun araç seçenekleri için Tanoto ailesini güvenle tercih edebileceğinizin de altını çizelim. 

Tanoto’nun kampanyalı araç fiyatları için vakit kaybetmeden iletişime geçebilir, binek ve ticari araçların fiyatlarını öğrenmek için fiyat listesini inceleyebilirsiniz. 

Bu içeriklerimiz de ilginizi çekebilir: 

• En Çok Karşılaşılan Araba Arızaları ve Nedenleri
• En İyi Aile Arabaları Hangileridir? Geniş Aileler İçin 8 Öneri

Engelli Ehliyeti Nasıl Alınır?

Engelli sürücü adaylarının araç kullanabilmeleri için B Sınıfı Engelli Sürücü Belgesi sahibi olmaları gerekmektedir. Bu belgeyi almak için şu adımları takip etmek gerekmektedir:

1. Tam teşekküllü bir devlet hastanesinden "Sürücü Sağlık Raporu" alınmalıdır.

2. Aynı şekilde, tam teşekküllü bir devlet hastanesinden "B sınıfı engelli sürücü olabilir" ifadesinin yer aldığı "Engelli Sağlık Kurulu Raporu" alınmalıdır.

3. Bu iki rapor ile ehliyet kursuna başvuru yapılmalıdır.

Engelli sürücülerin ehliyet sınavı iki aşamada gerçekleşmektedir. İlk olarak, yazılı ehliyet sınavına girmeleri gerekmektedir. Ardından, bu sınavı geçen engelli sürücü adayları, "Engelli Sağlık Kurulu Raporu"’nda belirtilen donanıma sahip bir araçla direksiyon eğitimi alırlar. Eğitimin tamamlanmasının ardından, raporda belirtilen aparatların bulunduğu bir araç ile uygulama sınavına girmeleri gerekmektedir.

Engelli sürücüler, sadece "Engelli Sağlık Kurulu Raporu"’nda belirtilen aparatlar ile araçlarını kullanabilirler. Bazı engel tiplerinde ilave bir aparat olmadan direkt otomatik vitesli araçlar da kullanılabilmektedir. Bu detaylar, devlet hastanesinden alınan "Engelli Sağlık Kurulu Raporu"’nda belirtilmektedir.

Eğer daha önce B Sınıfı Sürücü Belgesi olan bir birey, bir kaza ya da hastalık nedeniyle engelli durumuna gelirse, yazılı sınava tabi tutulmaz ve özel donanımlı araçlarla direksiyon sınavına girip B Sınıfı Engelli Sürücü Ehliyetini alabilirler.

İşitme engelli sürücü adayları için, sürücü kursunda valilikçe görevlendirilen bir uzman eşliğinde teorik ve direksiyon eğitimi verilebilir. Aynı şekilde, konuşma engelli olan sürücü adayları için de iletişim kurma alanında belgesi olan personel görev almaktadır.

Mevcut Sürücü Belgesi Nasıl Engelli Sürücü Belgesine Çevrilir?

Kaza veya hastalık nedeniyle hali hazırda B Sınıfı Sürücü Belgesini, B Sınıfı Engelli Sürücü Belgesine çevirmek isteyenler aşağıdaki yönergeleri takip ederek sürücü belgelerini yenileyebilirler:

1. Araç kullanabileceğine dair ifadenin yer aldığı Engelli Sağlık Kurulu Raporu ve Sürücü Sağlık Raporu alınır.

2. Bu raporlar ile mevcut ehliyetlerini İl Nüfus Müdürlüğü’ne başvurarak B Sınıfı Engelli Sürücü Belgesine çevirebilirler.

Sık Sorulan Sorular

ÖTV muafiyeti kapsamında güncel limit nedir?

1 Ocak 2024 tarihinden itibaren güncel limit 1.591.255 TL olarak belirlendi.

ÖTV muafiyetli araç alımında şartlar nedir?

B sınıfı engelli sürücü belgesine sahip olmak, engelli sağlık raporuna sahip olmak ve sürücü 

ÖTV muafiyeti engel oranına göre değişiklik gösterir mi?

ÖTV muafiyet oranı, engel oranına bağlı olarak değişmemektedir. Engel oranı %90 veya daha yüksek olduğunda, herkes eşit muafiyet hakkına sahiptir.

Görme engelli bireyler ÖTV muafiyetinden faydalanabilir mi?

Engel rapor oranı %90 ve üzeri olan görme engelli bireyler de ÖTV’den muaf olabilir.

18 yaş altı engelli bireylerin ÖTV’den muaf olması mümkün müdür?

18 yaş altı engelli bireylerin ÖTV muafiyetinden yararlanabilmeleri için özel gereksinim raporuna sahip olmaları gerekmektedir. Bu raporda "özel koşul gereksinimi vardır" ibaresi yer almalıdır.

Malul ve engelli bireylerin ÖTV muafiyetinden faydalanma süresi nedir?

Satın alınan aracın 5 yıl içinde satılması durumunda, ÖTV muafiyeti geçerliliğini kaybeder ve ÖTV tutarının iadesi talep edilir. 

ÖTV muafiyeti ile alınan aracı kaçıncı dereceden yakınları kullanabilir?

Araç sahibi, aracı kullanmaya engel bir durumda değilse kendisi kullanmalıdır. Ancak araç sahibi kullanamıyorsa, eşi, aynı il sınırlarında yaşayan birinci derece aile üyeleri ya da noter tarafından düzenlenmiş iş akdine bağlı olarak istihdam edilen, ÖTV muafiyetinden faydalanan bir kişinin talebi doğrultusunda belirlenen sürücü tarafından kullanılabilir.

İşitme engelli bireyler de ÖTV’den muaf olabilir mi?

Sadece işitme engeli bulunan bireyler ÖTV muafiyetinden faydalanamaz; ancak işitme engeline ek olarak başka bir engel daha bulunması ve bu engel oranının %90 ve üzeri olması durumunda muafiyet sağlanabilir.

ÖTV muafiyeti ile satın alınan araçta özel bir düzenleme yapılmadan da kullanım mümkün müdür?

ÖTV muafiyeti kapsamında satın alınan araçlarda özel düzenleme zorunluluğu bulunmamaktadır. Özel düzenleme, kullanıcının talebi üzerine eklenebilir.

 ÖTV muafiyetinden yararlanmak için engelli raporu nasıl çıkarılır?

ÖTV muafiyetinden yararlanmak için engelli raporu, Sağlık Bakanlığı'na bağlı sağlık kuruluşlarından alınmalıdır. Bu rapor, uzman doktorlar tarafından engelliliğin tespiti ve engel oranının belirlenmesi amacıyla düzenlenir. Raporun alınabilmesi için hastalar, devlet hastanelerine başvuruda bulunabilir ve gerekli tetkiklerden geçerek engel durumlarını belgelendirebilirler.

Engelli raporunda engel oranı nasıl hesaplanır?

Engelli raporundaki engel oranı, sağlık kuruluşlarında görevli uzman doktorlar tarafından belirlenir. Bu oran, çeşitli sağlık testleri ve muayeneler sonucunda elde edilir. Engelli bireyin yaş, cinsiyet, genel sağlık durumu, ve günlük yaşam aktivitelerini ne kadar etkilediği gibi faktörler göz önünde bulundurularak belirlenen bir orandır.

ÖTV muafiyeti ile alınan araçların satışı nasıl gerçekleştirilir?

ÖTV muafiyeti ile alınan araçların satış işlemleri, yetkili satıcılar aracılığıyla gerçekleştirilir. Satış sürecinde, engelli bireyin sahip olduğu ÖTV muafiyet belgesi ve diğer gerekli belgeler sunularak işlem tamamlanır. Araç alımı sırasında vergi muafiyeti belgesinin geçerli olup olmadığı kontrol edilir ve gerekli onaylar alınır.

Engelli araçlarının otopark ücretleri nasıl hesaplanır?

Engelli araçlarının otopark ücretleri genellikle ücretsiz veya indirimli olarak uygulanır. Bu avantajdan yararlanabilmek için engelli araç sahipleri, genellikle özel bir engelli kartına sahip olmalıdır. Bu kart, otoparklarda ücretsiz veya indirimli park imkanından faydalanabilmek için kullanılır.

 Engelli araç alabilmek için ÖTV indirimi yüzde kaç olması lazım?

Engelli araç alabilmek için ÖTV indirimi yüzdesi, engelli bireyin sahip olduğu engel oranına bağlıdır. Engelli raporu %90 olması durumunda indirimden faydalanabilirler.

Yüzde 90 engelli aracı kimler kullanabilir?

Bireyin engel durumu araç kullanmasına izin vermiyorsa, birinci dereceden üçüncü dereceye kadar olan yakınları aracı kullanabilir. Bu bireyler genellikle ağır derecede engelli olarak kabul edilir ve araçlarında özel düzenleme ve modifikasyon yapılabilir.

İşitme ve/veya Konuşma Engelliler İçin Direksiyon Eğitimi ve Sınavı Nasıl Olur?

İşitme engelli ve/veya konuşma engelli sürücü adayları, sürücü kursunda ilgili valilikçe (konuşma engelliler için sürücü kursu tarafından) görevlendirilen bir uzman eşliğinde teorik ve direksiyon eğitimi alabilirler. Uzman kişiler tarafından özel metotlar kullanılarak teknik bilgiler sürücü adayına anlatılır.

40 Engelli Raporu ile Alınan Aracı Kimler Kullanabilir? 

%40 ve üzeri engellilik oranına sahip bireyler, ÖTV indiriminden faydalanarak araç almak istediklerinde öncelikle engel durumlarını gösteren bir rapor almaları gerekmektedir. Bu raporda, bireyin "özel engelli aracını" kullanmaya bir engeli olmadığını belirtilmelidir. Aynı zamanda, bireyin kendi aracını kullanabilmesi için H sınıfı ehliyete sahip olması gerekmektedir. Aracın farklı kişiler tarafından kullanılması yasaktır.

90 Engelli Aracı Ruhsatı Kimin Üstüne Yapılır? 

Bireyin engel durumu araç kullanmasına izin vermiyorsa, birinci dereceden üçüncü dereceye kadar olan yakınları ÖTV'siz araç satın alabilir. Araç satın alma işlemi sırasında, aracı kullanacak kişinin de bulunması gerekmektedir.